มะเร็งต่อมน้ำเหลือง เป็นมะเร็งที่เกิดในระบบโลหิตซึ่งพบได้บ่อยทั่วโลก รวมทั้งในไทยด้วย วันนี้เราเลยอยากพาทุกคนมาสังเกตสัญญาณอาการมะเร็งต่อมน้ำเหลือง เช็กเป็น เห็นก่อน โอกาสรอดก็สูง
มะเร็งทุกชนิดหากเราสังเกตเห็นสัญญาณอาการที่ส่อว่านี่อาจจะเป็นมะเร็ง
แน่นอนว่าหากพบได้ในระยะแรก ๆ
การรักษามะเร็งย่อมให้ผลลัพธ์ที่ดีกว่าการพบเซลล์มะเร็งเมื่อสายเกินไป
เช่นเดียวกันกับมะเร็งต่อมน้ำเหลือง ซึ่งถือเป็นมะเร็งในระบบโลหิตที่พบได้บ่อยทั้งในไทยและต่างประเทศ
โดยมะเร็งต่อมน้ำเหลืองจะจำแนกออกเป็น 2 ชนิดใหญ่ ๆ ได้แก่
โดยมะเร็งต่อมน้ำเหลืองจะจำแนกออกเป็น 2 ชนิดใหญ่ ๆ ได้แก่
- มะเร็งต่อมน้ำเหลืองชนิดฮอดจ์กิน (Hodgkin disease)
ซึ่งพบได้มากในวัย 15-35 ปี และหลัง 55 ปี
- มะเร็งต่อมน้ำเหลืองชนิดนอน-ฮอดจ์กิน
(Non-Hodgkin Lymphoma) พบได้ทุกวัย แต่พบมากขึ้นเมื่ออายุมากขึ้น โดยเฉพาะหลัง 60 ปี ทั้งนี้ พบผู้ป่วยชนิดนอนฮอดจ์กินคิดเป็นราว 85-90% ของผู้ป่วยทั้งหมด
โดยมะเร็งต่อมน้ำเหลืองทั้ง 2 ชนิดจะมีอาการ ความรุนแรงของโรค และการตอบสนองต่อการรักษาแตกต่างกันไป ดังนั้น เพื่อความไม่ประมาทในสุขภาพ เราจะขอพาทุกคนมาเช็กอาการมะเร็งต่อมน้ำเหลืองกันค่ะ
มะเร็งต่อมน้ำเหลือง อาการในระยะแรก ๆ
1. อาจคลำได้ก้อนโตที่ใดที่หนึ่งของร่างกาย เช่น คลำก้อนได้ที่คอ รักแร้ ที่ขาหนีบ หรือในร่องเหนือกระดูกไหปลาร้าโดยไม่มีอาการเจ็บปวด ไม่แสดงความผิดปกติ เช่น ผิวแสบแดงร้อน
2. ก้อนเนื้อมะเร็งต่อมน้ำเหลืองจะมีลักษณะคลำได้หยุ่น ๆ มือ คล้ายยางลบดินสอ กลิ้งไปกลิ้งมาได้เล็กน้อย โดยก้อนนั้นอาจมีขนาดแตกต่างกันไป บางก้อนโตเร็วมากอย่างสังเกตเห็นได้ชัด บางก้อนโตช้ามากใช้เวลาเป็นปี ๆ
3. ไข้เกิน 38°C หรือเป็นนานเกิน 2 สัปดาห์โดยไม่ทราบสาเหตุ
4. เหงื่อออกง่าย โดยเฉพาะเวลากลางคืน
5. กินได้น้อยลง เบื่ออาหาร น้ำหนักลดเกิน 10% ภายใน 6 เดือน
6. อ่อนเพลียง่าย เหนื่อยง่าย
7. หายใจไม่สะดวก ไอเรื้อรัง
8. มีอาการคันเรื้อรังตามร่างกาย โดยไม่พบสาเหตุที่ทำให้คัน หรือแม้กระทั่งตุ่มคัน
9. ปวดหัวเรื้อรัง (เกิดในกรณีที่มะเร็งลุกลามไปสมอง ซึ่งพบไม่บ่อย)
10. อาจตรวจพบต่อมทอนซิลโตโดยบังเอิญ
11. มีภาวะติดเชื้อง่าย
12. ซีด มีเลือดออกง่าย เช่น จุดเลือดออกตามตัว หรือพบจ้ำเลือดที่ผิวหนัง
อย่างไรก็ตาม
สัญญาณเตือนอาการมะเร็งต่อมน้ำเหลืองข้างต้นเป็นเพียงจุดสังเกตง่าย ๆ
ที่เราสามารถเช็กร่างกายได้ด้วยตัวเอง แต่อย่างไรก็ดี
การคลำได้ก้อนในร่างกายอาจไม่ใช่มะเร็งเสมอไป
โดยอาจเป็นแค่อาการอักเสบธรรมดา หรือเป็นเนื้องอกชนิดไม่ร้าย
สามารถผ่าตัดให้หายได้ หรือในกรณีที่ก้อนนั้นเป็นเซลล์มะเร็งก็ตามที
การตรวจพบสัญญาณของโรคในระยะเริ่มต้นก็มีโอกาสรักษาให้หายได้เช่นกัน
ทว่าในกรณีที่เราไม่ได้เอะใจกับความผิดปกติของร่างกาย กระทั่งเซลล์มะเร็งต่อมน้ำเหลืองแพร่กระจายไปยังอวัยวะอื่น ๆ อาการมะเร็งต่อมน้ำเหลืองระยะต่าง ๆ ก็จะมีดังต่อไปนี้
อาการมะเร็งต่อมน้ำเหลืองระยะต่าง ๆ
* มะเร็งต่อมน้ำเหลืองระยะที่ 1
เป็นระยะที่พบมะเร็งต่อมน้ำเหลืองเพียงตำแหน่งเดียว โดยมากจะพบเซลล์มะเร็งต่อมน้ำเหลืองบริเวณเดียว ซึ่งอาการมะเร็งต่อมน้ำเหลืองระยะแรก ผู้ป่วยมักจะมีอาการต่อมน้ำเหลืองบวม คลำได้ก้อนบริเวณนั้น ๆ โดยอาจไม่รู้สึกเจ็บหรือเป็นก้อนที่กดแล้วเจ็บก็ได้ ร่วมกับมีอาการอ่อนเพลีย เบื่ออาหาร น้ำหนักลดโดยไม่ทราบสาเหตุ
* มะเร็งต่อมน้ำเหลืองระยะที่ 2
ระยะนี้จะพบว่าต่อมน้ำเหลืองโต 2 ตำแหน่งขึ้นไป แต่ยังอยู่ในส่วนของกระบังลมฝั่งเดียวกัน เช่น พบเซลล์มะเร็งในช่องอกหรือช่องท้องอย่างใดอย่างหนึ่ง หรือพบเซลล์มะเร็งที่คอด้านซ้าย ร่วมกับทรวงอก โดยอาการมะเร็งต่อมน้ำเหลืองในระยะที่ 2 หากเกิดในส่วนของช่องท้องจะมีอาการแน่นท้อง กินอาหารได้น้อย เบื่ออาหาร กินไปนิดเดียวก็อิ่ม อาหารไม่ย่อย ท้องโตขึ้นจากการมีน้ำในช่องท้อง รวมไปถึงอาการปวดหลังเนื่องจากต่อมน้ำเหลืองหลังช่องท้องโต หรือบางรายอาจมีอาการคลื่นไส้ อาเจียนบ่อย ๆ ร่วมด้วย
ทั้งนี้ หากเซลล์มะเร็งไม่ได้อยู่ในช่องท้อง แต่ไปเกิดในบริเวณทรวงอก ผู้ป่วยจะมีอาการแน่นหน้าอก หายใจไม่สะดวก มีอาการปวดบวมที่แขนข้างซ้าย หรือมีอาการเลือดคั่งจนผิวบริเวณคอ แขน หน้าอก เป็นจ้ำแดง เนื่องจากเซลล์มะเร็งต่อมน้ำเหลืองจะส่งผลให้เลือดในบริเวณนั้น ๆ ไหลย้อนกลับ ทำให้ระบบไหลเวียนของเลือดเสียสมดุลไป และอาจก่อให้เกิดอาการปวดศีรษะเรื้อรังได้ด้วย
* มะเร็งต่อมน้ำเหลืองระยะที่ 3
ระยะนี้เป็นระยะที่เซลล์มะเร็งแพร่กระจายมายังส่วนเหนือและส่วนใต้ของกระบังลม เช่น มีต่อมน้ำเหลืองโตที่รักแร้ ร่วมกับขาหนีบ โดยผู้ป่วยจะมีอาการบวมจากก้อนมะเร็งต่อมน้ำเหลืองที่ใต้รักแร้หรือที่ขาหนีบ โดยก้อนนั้นอาจกดเจ็บหรือไม่เจ็บก็ได้ แต่ส่วนมากผู้ป่วยจะมีอาการไข้ ซีด อ่อนเพลียร่วมด้วย
* มะเร็งต่อมน้ำเหลืองระยะที่ 4
มะเร็งต่อมน้ำเหลืองระยะลุกลาม อาการของผู้ป่วยจะค่อนข้างมีความรุนแรง เนื่องจากเซลล์มะเร็งได้แพร่กระจายออกนอกระบบน้ำเหลือง เช่น ลุกลามมาที่ไขกระดูก หรือเนื้อเยื่ออวัยวะอื่น ๆ เช่น ผิวหนัง กระเพาะอาหาร ตับ ปอด สมอง และกระดูก ซึ่งหากเซลล์มะเร็งไปลุกลามที่จุดไหน ก็เหมือนจะมีอาการอักเสบเกิดขึ้น ณ จุดนั้น โดยหากลุกลามที่สมอง อาจมีความผิดปกติทางด้านความคิด มีอาการแขน-ขาอ่อนแรง ชัก บุคลิกภาพเปลี่ยนไป ปวดหัวเรื้อรัง ความจำเสื่อม หรือหากต่อมน้ำเหลืองโตจนกดเบียดหลอดเลือด เส้นประสาท ก็อาจนำมาสู่อาการชาเรื้อรังตามแขนและขาร่วมด้วย อย่างไรก็ตาม หลายชนิดยังรักษาให้หายหรือควบคุมได้
อย่างไรก็ดี อาการมะเร็งต่อมน้ำเหลืองในระยะแรก ๆ มักไม่ค่อยแสดงอาการให้เราสังเกตได้ เพราะอาการมักจะเหมือนความเจ็บป่วยทั่วไป ดังนั้น เราจึงควรต้องใส่ใจความผิดปกติของร่างกายให้มากขึ้น โดยเฉพาะการตรวจหามะเร็งต่อมน้ำเหลือง ที่เราสามารถทำเองได้ง่าย ๆ ดังวิธีต่อไปนี้
เพื่อความไม่ประมาทในโรคภัย โดยเฉพาะโรคร้ายอย่างมะเร็งต่อมน้ำเหลือง ก็ควรใส่ใจสุขภาพเพิ่มขึ้นกันอีกนิด โดยให้หมั่นสังเกต ถ้าเจอก้อนที่ไม่เจ็บและไม่ยุบให้ไปพบแพทย์ หากพบเซลล์มะเร็งต่อมน้ำเหลืองในระยะเริ่มแรก โอกาสรักษามะเร็งต่อมน้ำเหลืองให้หายก็มีความเป็นไปได้สูง โดยสามารถอ่านแนวทางการรักษามะเร็งต่อมน้ำเหลือง และทำความรู้จักกับโรคนี้ให้มากขึ้นได้ตามบทความด้านล่างนี้เลยค่ะ
- รู้ทันโรคมะเร็งต่อมน้ำเหลือง อาการแบบไหนใช่ !
ขอบคุณข้อมูลจาก : รามา แชนแนล, โรงพยาบาลจุฬาภรณ์, คณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล, ชมรมฟื้นฟูสุขภาพผู้ป่วยโรคมะเร็ง, สมาคมรังสีรักษาและมะเร็งวิทยาแห่งประเทศไทย, lymphomacoalition, cancer.org
ระยะนี้เป็นระยะที่เซลล์มะเร็งแพร่กระจายมายังส่วนเหนือและส่วนใต้ของกระบังลม เช่น มีต่อมน้ำเหลืองโตที่รักแร้ ร่วมกับขาหนีบ โดยผู้ป่วยจะมีอาการบวมจากก้อนมะเร็งต่อมน้ำเหลืองที่ใต้รักแร้หรือที่ขาหนีบ โดยก้อนนั้นอาจกดเจ็บหรือไม่เจ็บก็ได้ แต่ส่วนมากผู้ป่วยจะมีอาการไข้ ซีด อ่อนเพลียร่วมด้วย
* มะเร็งต่อมน้ำเหลืองระยะที่ 4
มะเร็งต่อมน้ำเหลืองระยะลุกลาม อาการของผู้ป่วยจะค่อนข้างมีความรุนแรง เนื่องจากเซลล์มะเร็งได้แพร่กระจายออกนอกระบบน้ำเหลือง เช่น ลุกลามมาที่ไขกระดูก หรือเนื้อเยื่ออวัยวะอื่น ๆ เช่น ผิวหนัง กระเพาะอาหาร ตับ ปอด สมอง และกระดูก ซึ่งหากเซลล์มะเร็งไปลุกลามที่จุดไหน ก็เหมือนจะมีอาการอักเสบเกิดขึ้น ณ จุดนั้น โดยหากลุกลามที่สมอง อาจมีความผิดปกติทางด้านความคิด มีอาการแขน-ขาอ่อนแรง ชัก บุคลิกภาพเปลี่ยนไป ปวดหัวเรื้อรัง ความจำเสื่อม หรือหากต่อมน้ำเหลืองโตจนกดเบียดหลอดเลือด เส้นประสาท ก็อาจนำมาสู่อาการชาเรื้อรังตามแขนและขาร่วมด้วย อย่างไรก็ตาม หลายชนิดยังรักษาให้หายหรือควบคุมได้
อย่างไรก็ดี อาการมะเร็งต่อมน้ำเหลืองในระยะแรก ๆ มักไม่ค่อยแสดงอาการให้เราสังเกตได้ เพราะอาการมักจะเหมือนความเจ็บป่วยทั่วไป ดังนั้น เราจึงควรต้องใส่ใจความผิดปกติของร่างกายให้มากขึ้น โดยเฉพาะการตรวจหามะเร็งต่อมน้ำเหลือง ที่เราสามารถทำเองได้ง่าย ๆ ดังวิธีต่อไปนี้
เพื่อความไม่ประมาทในโรคภัย โดยเฉพาะโรคร้ายอย่างมะเร็งต่อมน้ำเหลือง ก็ควรใส่ใจสุขภาพเพิ่มขึ้นกันอีกนิด โดยให้หมั่นสังเกต ถ้าเจอก้อนที่ไม่เจ็บและไม่ยุบให้ไปพบแพทย์ หากพบเซลล์มะเร็งต่อมน้ำเหลืองในระยะเริ่มแรก โอกาสรักษามะเร็งต่อมน้ำเหลืองให้หายก็มีความเป็นไปได้สูง โดยสามารถอ่านแนวทางการรักษามะเร็งต่อมน้ำเหลือง และทำความรู้จักกับโรคนี้ให้มากขึ้นได้ตามบทความด้านล่างนี้เลยค่ะ
- รู้ทันโรคมะเร็งต่อมน้ำเหลือง อาการแบบไหนใช่ !
ขอบคุณข้อมูลจาก : รามา แชนแนล, โรงพยาบาลจุฬาภรณ์, คณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล, ชมรมฟื้นฟูสุขภาพผู้ป่วยโรคมะเร็ง, สมาคมรังสีรักษาและมะเร็งวิทยาแห่งประเทศไทย, lymphomacoalition, cancer.org
